Ćwiczenia z ewakuacji to nie przelewki

To już obowiązek. W zakładach pracy należy cyklicznie przeprowadzać ćwiczenia ewakuacyjne na wypadek pożaru lub innego niebezpieczeństwa zagrażającemu życiu bądź zdrowiu pracowników.

Rozporządzenie z 25 lipca 2003 roku w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków oraz innych obiektów budowlanych i terenów, nakłada na właścicieli bądź zarządców posesji obowiązek przeprowadzania ćwiczebnych alarmów ewakuacyjnych. Dotyczy to obiektów posiadających strefę pożarową, z której korzysta ponad 50 osób będących ich stałymi użytkownikami. W tym przypadku ewakuacja powinna być wykonywana co najmniej raz na dwa lata. Jeśli grupa użytkowników danego obiektu zmienia się co jakiś czas, praktycznego sprawdzenia możliwości ewakuacyjnych należy dokonywać co najmniej raz na rok (do 3 miesiąca od rozpoczęcia korzystania przez nowy zespół pracowniczy).   

Uwaga alarm!

Ćwiczenia należy przeprowadzać w momencie, gdy obiekt jest użytkowany i na jego terenie znajduje się pełna, wynikająca z codziennej eksploatacji liczba ludzi. Ich przebieg musi być zgodny z ustaleniami zapisanymi w Instrukcji Bezpieczeństwa Pożarowego i aktualnie znajdującymi się w obiekcie. Ćwiczeniom podlegać powinny wszyscy użytkownicy nawet ci, którzy wynajmują pomieszczenia i są niezależni od innych użytkowników. Jest to obowiązek dotyczący wszystkich znajdujących się w danym budynku. Jeśli najemcy nie zgodzą się na udział w takim ćwiczeniu, właściciel zyskuje podstawę do złożenia wypowiedzenia umowy najmu w trybie natychmiastowym.

Odpowiednie przygotowanie

Pierwszym krokiem, aby właściwie przeprowadzić ćwiczenia ewakuacyjne, jest powiadomienie o tym zamiarze Komendanta Powiatowego (miejskiego) Państwowej Straży Pożarnej. Następnie zarządca budynku zobowiązany jest poinformować wszystkich użytkowników obiektu z obowiązującymi zasadami ewakuacji, przeprowadzić wcześniej odpowiednie szkolenie, a także powołać grupę osób na stanowisko obserwatorów. Zaleca się, aby byli to pracownicy mający na co dzień bezpośredni kontakt z obsługą infrastruktury pomieszczeń. Każdy obserwator powinien odpowiadać za konkretne części obiektu i na ich obszarach pełnić wyznaczone role. W składzie zespołu obserwatorów powinni znaleźć się: osoby reprezentujące kierownictwo, ochroniarze obiektu, elektryk, osoby odpowiedzialne za przestrzeganie zasad BHP, zasad przeciwpożarowych i obrony cywilnej. Ostatni swą uwagę powinni skupić tylko i wyłącznie na funkcjach, które wynikają z zakresu ich kompetencji zawodowych. Racjonalnym krokiem jest zapewnienie również zabezpieczenia medycznego ćwiczenia, zwłaszcza jeśli w obiekcie przebywają osoby niepełnosprawne.

Najmniej oczekiwany moment

Sprawdzenie dyspozycyjności zakładu i osób w nim przebywających do ewakuacji, powinno odbywać się w czasie najmniej spodziewanym przez użytkowników. Chcąc maksymalnie ograniczyć czas dezorganizacji pracy, próbny alarm przeciwpożarowy można odbyć w kilka minut po rozpoczęciu pracy lub na chwilę przed jej zakończeniem. Najlepszym sposobem na rozpoczęcie ćwiczenia jest włączenie systemu sygnalizacji alarmu pożarowego (ROP – Ręcznego Ostrzegacza Pożarowego). Wciskając przycisk ROP uruchomimy jednocześnie inne urządzenia, z którymi instalacja jest połączona (automatyczne zamykanie drzwi, uruchomienie dodatkowej wentylacji pożarowej, dźwiękowy system ostrzegawczy, samoczynne alarmowanie straży pożarnej). Wypada przypomnieć, że o całym zamiarze przeprowadzania próbnej ewakuacji musi być uprzednio poinformowany obsługujący monitoring operator systemu oraz dyżurny dyspozytor Komendy PSP.  Podnosząc alarm należy wyłączyć główne zasilanie obiektu w energię elektryczną. Umożliwi to sprawdzenie jakości działania systemów awaryjnych oraz przysposobi osoby opuszczające pomieszczenie do ewakuowania się w innych, niecodziennych warunkach. Będziemy więc w stanie ocenić stopień reagowania pracowników ochrony, odpowiedzialnych za bezpieczeństwo budynku.

Rola obserwatorów

Do głównych zadań obserwatorów, po uprzednim rozlokowaniu ich po poszczególnych obszarach obiektu, należy:

 - ocena sprawności sygnału o ewakuacji, czy dotarł on do wszystkich osób przebywających w pomieszczeniach
- określenie stopnia reagowania pracowników na alarm (czy natychmiast przerwali pracę i rozpoczęli ewakuację)
- sprawdzenie wcześniejszych ustaleń, związanych z wyznaczonymi drogami i kierunkami ewakuacji (czy nie odbywała się ona w innych nie przeznaczonych w tym celu przejściach i wyjściach)
 -monitoring systemu awaryjnego (czy wykazały sprawność wszystkie urządzenia techniczne – dodatkowe oświetlenie, system dźwiękowy, drzwi pożarowe, wentylacja itp.).

Do innych, ważnych zadań obserwatorów należy również sporządzenie protokołu, w którym znajdą się informacje odnośnie:

- czasu opuszczenia przez ludzi monitorowanego obszaru
- wszelkich zaistniałych nieprawidłowości
- osób, które nie zastosowały się do poleceń ewakuacji, utrudniały ją lub postępowały w sposób lekceważący i opieszały.

Osoby, które celowo nie wypełniały zadań związanych z ewakuacją, powinny przedstawić wyczerpujące wyjaśnienie swojego nagannego i niepoważnego zachowania. Jeśli pozostaną nadal uporczywi i nie przychylni, w stosunku do takich pracowników tymczasowych powinny zostać wyciągnięte odpowiednie konsekwencje służbowe. 

Protokół z ćwiczeń

Sporządzenie ostatecznego dokumentu potwierdzającego odbycie próbnej ewakuacji należy do właściciela bądź zarządcy obiektu. Powinien on zawierać szczegółowy opis ćwiczenia, zauważone nieprawidłowości oraz podjęte w tym celu środki zapobiegawcze. Stanowić on będzie potwierdzenie dla strażaka Państwowej Straży Pożarnej w razie przeprowadzania przez niego kontroli. Odpowiednio zredagowany raport będzie również stanowił wartościowy materiał porównawczy przy ocenie wcześniejszych przeprowadzanych ćwiczeń. Kopię takiego pisma należy przesłać na adres właściwego miejscowo Komendanta PSP, którego wcześniej poinformowaliśmy o zamiarze przygotowania i przeprowadzenia ćwiczenia.

Więcej przydatnych artykułów znajdziesz na Blogu Agencji Zatrudnienia KS Service