Z dotychczasowej praktyki wynika, iż błędy popełnione przez rozwiązania sztucznej inteligencji stają się coraz poważniejszym problemem dla przedsiębiorców i gospodarki. W tym kontekście niestety bowiem sądy coraz częściej karzą przedstawicieli biznesu za błędy sztucznej inteligencji. Tutaj bowiem przez bezkrytyczne zaufanie algorytmom przedsiębiorstwa tracą już nie tylko wielomilionowe kontrakty, lecz również wpadają w pułapkę odpowiedzialności karnej.
O czym zatem warto wiedzieć w kontekście błędów popełnianych przez rozwiązania sztucznej inteligencji?
Generalnie należy mieć świadomość, iż zjawisko błędnego wykorzystania sztucznej inteligencji dopiero rozpoczyna się w naszym kraju. A jednocześnie już teraz prawnicy przyznają, iż mają pełne ręce roboty, nie tylko z powodu powództw sądowych, lecz również z powodu tworzenia wewnętrznych procedur i organizowania szkoleń, które mają zapobiec katastrofom wizerunkowym i finansowym przedsiębiorstw z powodu błędów sztucznej inteligencji.
W powyższym aspekcie, jak zauważa Marietta Poźniak, radca prawny specjalizujący się w generatywnej sztucznej inteligencji, najnowszym przykładem problemów jest tutaj pozew, który trafił do Sądu Okręgowego w Warszawie w listopadzie 2025 roku, gdzie jest to pierwsza w Polsce sprawa o kradzież głosu przy użyciu rozwiązań sztucznej inteligencji.
A z kolei Katarzyna Bando-Tylińska z Kancelarii Banasik, Woźniak i Wspólnicy, podkreśla, iż przypadki wyrządzania poważnych szkód przedsiębiorcom przez rozwiązania sztucznej inteligencji są tak naprawdę dopiero przed nami. W tym aspekcie bowiem przypuszczać należy, iż już niedługo powszechnym problemem mogą stać się kwestie związane z wykorzystaniem systemów sztucznej inteligencji przy zatrudnianiu u dużych pracodawców oraz wprowadzanie danych poufnych do dużych modeli językowych.
Jest to o tyle istotne, na co zwraca uwagę Izabela Zawacka, radca prawny z Prawo Przedsiębiorstw i HR, iż przedsiębiorcy na coraz większą skalę wprowadzają aplikacje sztucznej inteligencji do narzędzi pracy.
Generalnie, co jest niebywale ważne w powyższym aspekcie, to fakt, iż w sprawach związanych ze sztuczną inteligencją, problemem nie jest sama nowoczesna technologia, lecz przede wszystkim brak kontroli nad jej używaniem. Tutaj bowiem błędy sztucznej inteligencji rodzą odpowiedzialność cywilną, zarówno wobec klientów, jak i również wobec osób trzecich, co jednak jest tak naprawdę dopiero wierzchołkiem góry lodowej.
Jak bowiem ostrzega Marietta Poźniak, w grę wchodzą chociażby konsekwencje administracyjne, zwłaszcza kary za naruszenie przepisów ustawy o RODO, gdy do systemu wprowadzono dane osobowe bez odpowiedniej podstawy prawnej czy też zabezpieczeń. A jednocześnie w sektorach podlegających ścisłym regulacjom, takich chociażby jak finanse czy też medycyna, skutkiem błędu algorytmu mogą być sankcje organów nadzoru, a nawet cofnięcie zezwoleń na prowadzenie działalności. A do tego wszystkiego dochodzi ryzyko odpowiedzialności za praktyki naruszające zbiorowe interesy konsumentów. W sytuacji chociażby, gdy automatyczne rekomendacje wprowadzają klientów w błąd. Nie można również w powyższym aspekcie lekceważyć prawa pracy, gdzie wykorzystanie sztucznej inteligencji do monitoringu lub oceny pracowników może się skończyć sporami sądowymi i odszkodowaniami.
Jak podkreślają prawnicy, błędy sztucznej inteligencji prowadzić mogą nawet do odpowiedzialności karnej, jak chociażby za bezkrytyczne posłużenie się nieprawdziwymi informacjami wygenerowanymi przez bota, co doprowadzi do wprowadzenia w błąd sądu bądź zamawiającego w aspekcie zamówień publicznych.
Zdaniem Marietty Poźniak, z perspektywy biznesowej ryzykiem jest bezpowrotna utrata tajemnic przedsiębiorstwa oraz brak ochrony prawnoautorskiej wygenerowanych treści, co w praktyce oznacza osłabienie pozycji rynkowej danego przedsiębiorstwa. Tym samym realne tutaj są poważne straty wizerunkowe, które mogą okazać się zdecydowanie bardziej bolesne, aniżeli sama kara finansowa.
Jakie zatem sprawy powiązane ze sztuczną inteligencją dotyczą polskiej rzeczywistości gospodarczej?
Generalnie w ostatnim czasie przetoczyło się w Polsce przez nasz system sądowy kilka ciekawych spraw związanych z wykorzystaniem sztucznej inteligencji oraz błędów z tym powiązanych. Przykłady spraw związanych z tym zagadnieniem to chociażby:
- pozew, który trafił do Sądu Okręgowego w Warszawie w listopadzie 2025 roku, dotyczący sprawy kradzieży głosu przy użyciu sztucznej inteligencji
- wyrok Sądu Okręgowego we Wrocławiu (sygn. akt XGC 455/25) w sprawie zainicjowanej przez prezesa przedsiębiorstwa technologicznego, który chcąc zaoszczędzić na obsłudze prawnej, zlecił napisanie pozwu algorytmowi; skończyło się to oddaleniem powództwa
- sprawa zakończona wyrokiem Krajowej Izby Odwoławczej (KIO) z 17 października 2025 roku, która dotyczyła przedsiębiorstwa EXDROG sp. z o.o., gdzie spółka ta, wezwana do wyjaśnienia ceny oferty, przedłożyła dokumentację sporządzoną przez sztuczną inteligencję; w tym przypadku KIO nakazała wykluczenie spółki z postępowania, a także odrzucenie jej oferty
- wyrok Sądu Okręgowego we Wrocławiu z 27 listopada 2025 roku (sygn. akt XGC 455/25), gdzie powód jako dowody przedłużył wydruki rozmów ze sztuczną inteligencją, po ujawnieniu poufnych danych
- postępowanie Urzędu Ochrony Danych Osobowych przeciw OpenAI w związku ze skargą na generowanie przez ChatGPT fałszywych informacji o osobie fizycznej
Jak jeszcze spojrzeć należy na zagadnienia błędów popełnianych przez sztuczną inteligencję w kontekście odpowiedzialności biznesu?
W powyższym aspekcie niebywale istotnym jest, że sama sztuczna inteligencja nie posiada osobowości prawnej, a zatem odpowiedzialność za jej działania spada na ludzi. Tym samym w relacjach z klientami czy też kontrahentami odpowiada co do zasady pracodawca jako podmiot organizujący proces i czerpiący z niego korzyści. A zatem pracownik, który korzysta z systemu sztucznej inteligencji wskazanego przez pracodawcę i działa zgodnie z obowiązującymi procedurami, jest zwykle chroniony, a jego błędy obciążają pracodawcę.
Jak jednak zauważa Marietta Poźniak, sytuacja ulegnie zmianie, gdy pracownik świadomie obchodził będzie zabezpieczenia, bądź też korzystał z publicznych narzędzi bez wiedzy pracodawcy, ujawniając przy tym chociażby dane klientów. Wówczas wchodzi już w grę odpowiedzialność pracownicza, cywilna, a nawet karna.
Z kolei Katarzyna Bando-Tylińska zauważa, że na pracodawcach wciąż również ciąży obowiązek równego traktowania i przeciwdziałania mobbingowi, a reżim ich odpowiedzialności wobec osób trzecich pozostaje niezmienny. Zdaniem prawników, w przypadku systemów kupowanych od zewnętrznych dostawców, część ryzyka będzie można przenieść na producenta, jednak dla regulatora czy też klienta pierwszym adresem roszczeń zawsze pozostaje przedsiębiorstwo, które dany system wdrożyło.
Generalnie ciekawym zagadnieniem jest to, czy pracodawca, który poniósł szkodę przez błędy sztucznej inteligencji, może pociągnąć do odpowiedzialności pracownika. To pytanie tak naprawdę coraz częściej przewija się w rozmowach w kancelariach prawnych i prawnicy generalnie odpowiadają zgodnie, iż jest to możliwe, ale pod pewnymi warunkami. W tym aspekcie bowiem pracodawca musi wykazać:
- winę pracownika
- szkodę
- naruszenie obowiązków
- związek przyczynowy.
W sytuacji bowiem, gdy pracownik korzystał z narzędzia sztucznej inteligencji dostarczonego przez pracodawcę zgodnie z procedurami, to szkoda pozostaje ryzykiem pracodawcy. A inaczej będzie w sytuacji, gdy pracownik korzystał z narzędzi sztucznej inteligencji wbrew zakazom lub w sposób rażąco niedbały, jak chociażby bez weryfikacji błędnych wyników. Wówczas pracodawca będzie mógł żądać odszkodowania od takiego pracownika.
W tym aspekcie podkreślić warto, iż w sytuacji, gdy mamy do czynienia z winą nieumyślną, odszkodowanie będzie mogło być równowartością trzymiesięcznego wynagrodzenia, a przy winie umyślnej będziemy mogli mówić o pełnej wysokości poniesionej szkody. Pracodawca oczywiście może również zastosować w takiej sytuacji kary porządkowe, jak i też rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia.
Jak podkreśla Katarzyna Bando-Tylińska, tutaj tak naprawdę wszystko zależy od tego, czy pracownik mógł skorzystać z narzędzi sztucznej inteligencji, czy był w tym zakresie odpowiednio przeszkolony i czy pracodawca uregulował zasady korzystania ze sztucznej inteligencji w swych regulaminach. Zgodnie bowiem z art. 117 kodeksu pracy, pracownik nie ponosi ryzyka związanego z działalnością pracodawcy.
Nieco odmienny wątek stanowi tutaj sprawa związana z rekrutacją do pracy. Jeżeli bowiem kandydata do pracy dotknęła niekorzystna decyzja, podjęta przez sztuczną inteligencję, to ma on kilka ścieżek prawnych. W tym aspekcie chociażby, na podstawie art. 22 ustawy o RODO, może on żądać weryfikacji decyzji przez człowieka oraz informacji o logice działania algorytmu.
Jak dostrzega Marietta Poźniak, w sytuacji, gdy decyzja podjęta przez sztuczną inteligencję doprowadziła do nierównego traktowania, wynikającego chociażby z błędów danych treningowych, pracownik będzie mógł dochodzić odszkodowania na podstawie przepisów kodeksu pracy o zakazie dyskryminacji.
Jednocześnie Katarzyna Bando-Tylińska zauważa, że katalog roszczeń pracownika zależy przede wszystkim od tego, czy w ogóle doszło do naruszenia powszechnie obowiązujących przepisów z zakresu prawa pracy. Tutaj bowiem pracownikowi przysługiwać może chociażby odszkodowanie za naruszenie zasad równego traktowania w zatrudnieniu oraz każde inne roszczenie, określone w kodeksie pracy. A nie można tutaj również wykluczyć powództw w reżimie ochrony dóbr osobistych.
Podsumowując, z obecnej praktyki wynika, iż błędy popełniane przez stosowanie sztucznej inteligencji w procesie pracy są coraz poważniejszym problemem dla przedsiębiorców. W tym kontekście bowiem sądy coraz częściej zajmują się sprawami błędów sztucznej inteligencji, karząc tym samym przedstawicieli biznesu za takie właśnie wykroczenia. Niestety w tym aspekcie problemem jest bezkrytyczne zaufanie algorytmom przez przedsiębiorców, którzy w ostatnim czasie tracą już nie tylko wielomilionowe kontrakty, ale również wpadają w pułapkę odpowiedzialności karnej, jak i również znacznie tracą wizerunkowo. Wszystko to sprawia zatem, iż warto przyjrzeć się rozwiązaniom sztucznej inteligencji stosowanych w procesie pracy, regulując odpowiednio zasady i szkoląc pracowników, aby owej odpowiedzialności oraz błędów uniknąć w przyszłości.
