Edit Content

O nas

Jesteśmy profesjonalną agencją zatrudnienia KS Service, specjalizującą się w dostarczaniu kompleksowych rozwiązań z zakresu rekrutacji, doradztwa zawodowego oraz zarządzania zasobami ludzkimi. Znajdziesz Nas w Szczecinie, Łodzi i Poznaniu

Dane kontaktowe

Przepisy dotyczące temperatury w pracy wymagają zmian

Przepisy dotyczące temperatury w pracy wymagają zmian

W okresie wysokich temperatur zwykle powraca temat uregulowania przepisów dotyczących temperatury w pracy. Niewątpliwie zagadnienie to wymaga zmian, lecz przedstawiciele resortu rodziny zastrzegają, iż wprowadzenie przepisów o maksymalnej temperaturze w pracy zależy od wyników badań naukowców, które mogą się zakończyć dopiero w 2025 roku. Związkowcy z kolei podkreślają, iż nie mogą oni czekać tak długo na wprowadzenie zmian w tym zakresie.

Co zatem wiemy dziś o przepisach dotyczących temperatury w miejscu pracy?

Generalnie polskie przepisy nie określają maksymalnej temperatury w miejscu pracy, po przekroczeniu której praca nie powinna być już wykonywana. Przedstawiciele związków zawodowych uważają, że jest to błąd, który powinniśmy szybko naprawić. Z kolei przedstawiciele Ministerstwa Rodziny i Polityki Społecznej wyjaśniają, iż analizują oni potencjalne zmiany w prawie pracy w tym zakresie i celem rozpoznania tematu przeprowadzone zostały już konsultacje z przedstawicielami inspekcji pracy oraz Ministerstwa Zdrowia.

Jednakże potrzebne są tutaj szersze badania, stąd też w ramach VI etapu programu wieloletniego pod nazwą Rządowy Program Poprawy Bezpieczeństwa i Warunków Pracy, realizowanego w latach 2023-2025, Centralny Instytut Ochrony Pracy – Państwowy Instytut Badawczy, podjęte zostały prace w zakresie obciążeń cieplnych pracowników w środowisku gorącym. Taka sytuacja oznacza, iż na efekty analiz należy poczekać jeszcze co najmniej 2 lata, a na ewentualne regulacje w tym zakresie, zapewne jeszcze dłużej

Z kolei Grzegorz Sikora, ekspert Forum Związków Zawodowych, podkreśla, iż prace zdecydowanie powinny przyspieszyć, bowiem jest to problem, który powinien być załatwiony jak najszybciej. Zwłaszcza, że dyskusja o potrzebie zmian w tym zakresie toczy się równolegle z tematem pracy zdalnej. Tym samym nie ma żadnych realnych przeszkód, aby nie móc tej sprawy załatwić w przeciągu najbliższego pół roku.

Grzegorz Sikora podkreśla, iż gdy spojrzymy na statystyki wskazujące na to, ile osób umiera w Unii Europejskiej z powodu upałów, to musimy zdać sobie sprawę, że nie jest to problem, który można rozłożyć strategicznie na lata i zaplanować taktyczne ruchy. W tym aspekcie z danych opublikowanych w czasopiśmie „Nature Medicine” wynika, iż ponad 61 tys. osób zmarło w wyniku upałów, które nawiedziły Europę w ubiegłym roku. Zdaniem autorów owego raportu globalne ocieplenie powodować będzie z roku na rok częstsze i intensywniejsze fale upałów.

Zdaniem eksperta Forum Związków Zawodowych wysokie temperatury w pracy to problem, z którym już mierzyła się Europa Południowa, dlatego warto spojrzeć na ich praktyki i doświadczenie w tym zakresie. Innego zdania są jednak przedstawiciele resortu rodziny, wskazując, iż tylko nieliczne kraje w Unii Europejskiej wprowadziły systemowe uregulowania kwestii wysokich temperatur, jednak trudno się na nich wzorować ze względu na ich dużą różnorodność.

W tym aspekcie przykładowo rozwiązania funkcjonujące w poszczególnych krajach są następujące:

  • Dania – temperatura w pomieszczeniach w normalnych warunkach pracy dla pracy siedzącej powinna być w przedziale 20-22°C i co do zasady nie powinna przekraczać 25°C; jednocześnie określone zostały warunki wilgotności od 40 do 60%
  • Francja – w tym kraju przepisy mówią o maksymalnej wysokości 30°C dla pracy siedzącej i 28°C dla pracy wymagającej aktywności fizycznej; gdy temperatura w miejscu pracy przekracza te wartości uznaje się, iż może stanowić zagrożenie dla pracowników i wówczas zaleca się wdrożenie odpowiednich środków zapobiegawczych
  • Hiszpania – przepisy określają temperaturę pomieszczenia, w którym jest wykonywana siedząca praca typowa, w zakresie od 17 do 27°C, a od 14 do 25°C w pomieszczeniach, gdzie wykonywane są prace lekkie; jednocześnie określono wilgotność względną w przedziale od 30 do 70%
  • Niemcy – przepisy określają maksymalny poziom temperatury dla pomieszczeń w pracy na 26°C i gdy zostanie ona przekroczona, należy wdrożyć dodatkowe środki zapobiegawcze; jednocześnie przepisy regulują, iż gdy temperatura powietrza przekroczy wartość 35°C, a pomieszczenie nie jest wyposażone w odpowiednie środki techniczne, organizacyjne bądź ochrony osobistej, pomieszczenie takie uznaje się za nieodpowiednie do pracy

Jak zatem obecnie uregulowane są kwestie odnośnie do temperatury w miejscu pracy w polskim systemie prawnym?

Zasadniczo z polskich regulacji wyraźnie wynika jedynie temperatura minimalna w pomieszczeniach pracy i wynosi ona 14°C, a w pomieszczeniach, gdzie wykonywana jest praca biurowa bądź lekka praca fizyczna – 18°C. Dopuszczalną górną granicę temperatury w pracy przewidziano jedynie w odniesieniu do młodocianych i osoby takie nie mogą pracować w pomieszczeniu, gdzie temperatura przekracza 30°C, a wilgotność względna 65%. W odniesieniu zaś do ogółu zatrudnionych, nasze przepisy o wysokich temperaturach wspominają jedynie o potrzebie zapewnienia przez pracodawcę napojów.

Z przepisów wynika bowiem, iż gdy temperatura spowodowana warunkami atmosferycznymi przekracza 25°C na otwartej przestrzeni oraz 28°C w pomieszczeniach pracy, to pracodawca musi zapewnić pracownikom nieodpłatnie zimne napoje. Ze względu jednak na brak bardziej szczegółowych regulacji w tym zakresie, coroczne interwencje Głównego Inspektoratu Pracy związane z ochroną pracowników w okresie letnich upałów skupiają się przede wszystkim na apelach do pracodawców o skracanie dziennego wymiaru czasu pracy, rotację na stanowiskach pracy i dodatkowe przerwy, z zachowaniem prawa do wynagrodzenia.

Przedstawiciele związków zawodowych stoją na stanowisku, iż polskie regulacje są w tym zakresie wysoce niewystarczające, a potrzeba wprowadzenia maksymalnej temperatury w pracy nie ulega wątpliwości. W powyższym aspekcie przedstawiciele Ogólnopolskiego Porozumienia Związków Zawodowych (OPZZ) proponują unormowanie maksymalnej temperatury na stanowisku pracy na poziomie 30°C. Powinna to być granica, po przekroczeniu której można by oczekiwać od pracodawców bardziej zdecydowanych działań, niż tylko zapewnienie wody pracownikowi, na co zwraca uwagę Renata Górna, ekspert OPZZ. Istotna jest tutaj nie tylko sama temperatura, lecz także wiele innych czynników wpływających na obciążenie termiczne pracownika, jak chociażby wilgotność w danym pomieszczeniu. Wprowadzenia ustawowych regulacji określających maksymalne temperatury w pracy domagają się również przedstawiciele związku zawodowego Związkowa Alternatywa, którzy podkreślają, iż należy wyznaczyć limity czasu pracy przy wysokich temperaturach.

Jak podkreśla Piotr Szumlewicz, lider Związkowej Alternatywy, eksperci od spraw bezpieczeństwa i higieny pracy twierdzą, iż w pomieszczeniach biurowych temperatura nie powinna przekraczać 30°C, przy ciężkiej pracy fizycznej w hali 28°C, a w warunkach szczególnych 26°C. Tym samym mamy do czynienia z kolejną luką w prawie, która jest konieczna do wypełnienia, bowiem w związku z brakiem ustawowej regulacji przerw i limitów czasu pracy w odniesieniu do pracy w wysokich temperaturach, obecnie w sytuacji domagania się rekompensaty z powodu narażenia zdrowia i życia pracownicy są skazani jedynie na uznanie sądów i opinii ekspertów. Tymczasem to nie powinno w ten sposób wyglądać.

W powyższym zakresie również pracodawcy nie wykluczają poparcia uregulowań dotyczących wysokich temperatur w miejscu pracy. Jak podkreśla Katarzyna Siemienkiewicz, ekspert Pracodawców RP, nikt nie będzie przeciwny takim zmianom, bowiem zdrowie i życie pracowników są najważniejsze. Jednocześnie pracodawcy dostrzegają trudność z wprowadzeniem takiego unormowania.

Zdaniem przedstawicieli Centralnego Instytutu Ochrony Pracy – Państwowego Instytutu Badawczego, wyznaczenie maksymalnej dopuszczalnej temperatury w miejscu pracy wydaje się zasadne ze względu na negatywny wpływ wysokiej temperatury na organizm człowieka. Należy mieć na uwadze, iż nadmierne obciążenie cieplne człowieka jest problemem złożonym, stąd też ustalenie jednej maksymalnej dopuszczalnej temperatury w miejscu pracy jest sprawą niejednoznaczną. W tym temacie pamiętać należy o tym, iż temperatura powietrza nie jest jedynym parametrem określającym mikroklimat gorący oraz jego wpływ na organizm pracownika. Mierzona bowiem klasycznie temperatura powietrza, czyli za pomocą tak zwanego termometru suchego, pomija tak znaczące parametry, jak chociażby wilgotność, prędkość wiatru, promieniujące źródła ciepła itp. Poza tym stopień narażenia pracownika na nadmierne obciążenie cieplne zależy również od charakteru czy też właściwości pracy, rodzaju zastosowanej odzieży indywidualnej, czynników ryzyka oraz organizacji pracy.

Podsumowując, w okresie letnim zazwyczaj powraca w dyskusjach temat określenia w przepisach maksymalnej temperatury, w jakiej pracownik może wykonywać pracę. Zagadnienie to w polskim systemie prawnym w praktyce nie jest uregulowane, bowiem mowa jest w nim jedynie o minimalnej temperaturze w jakiej pracownicy świadczyć mogą pracę oraz o konieczności zapewnienia napojów, gdy mamy do czynienia z temperaturami wyższymi. Jedynie w odniesieniu do osób młodocianych mowa jest o tym, iż temperatura pomieszczenia, w których wykonują oni pracę, nie może przekraczać 30°C. Wprowadzenie norm w tym zakresie nie jest jednak takie proste, bowiem poza temperaturą wpływ na samopoczucie pracownika ma wiele innych czynników. Poza tym trudno też jednoznacznie wzorować się na rozwiązaniach zastosowanych w innych państwach, bowiem tak naprawdę w każdym z nich mamy do czynienia z innym podejściem, zarówno pod kątem w ogóle uregulowania tej kwestii, jak i określenia maksymalnych poziomów temperatur.

Leave a Reply

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *