Ułatwienia w zatrudnianiu cudzoziemców - KS Service
+
KSSERVICE

Ułatwienia w zatrudnianiu cudzoziemców

Ułatwienia w zatrudnianiu cudzoziemców
02/03/2021

Ułatwienia w zatrudnianiu cudzoziemców

Ministerstwo Rozwoju, Pracy i Technologii pracuje nad zmianami w zakresie funkcjonowania urzędów pracy, jak i nowymi ustawami o wspieraniu zatrudnienia oraz zatrudniania cudzoziemców. Poniżej informacje i uwagi na ten temat jakie ma Iwona Michałek, wiceminister rozwoju, pracy i technologii.

Na jakim etapie są obecnie zmiany dotyczące zatrudniania cudzoziemców?

Generalnie rozpoczęły się prace koncepcyjne nad ustawowymi zmianami w zakresie zatrudniania cudzoziemców i w planach resortu rozwoju jest, by nowe regulacje zaczęły obowiązywać d 1 stycznia 2022 roku.

Zmiany w tym zakresie będą wręcz systemowe, stąd też właściwe ich przygotowanie wymaga czasu. Projekt nowelizacji ustawy o zatrudnianiu cudzoziemców powstawać będzie we współpracy z Ministerstwem Spraw Wewnętrznych, jak i Ministerstwem Spraw Zagranicznych. Nadto rozwiązania w nim zawarte konsultowane będą z przedstawicielami pracodawców, jak i związkami zawodowymi.

Założeniem projektu jest uproszczenie procedur związanych z zatrudnianiem cudzoziemców i skrócenie czasu wszystkich postępowań o wydanie zgody na ich pracę w Polsce. Takie zapotrzebowanie zgłaszane jest przez pracodawców, gdyż pomimo epidemii liczba cudzoziemców pracujących w Polsce stale utrzymuje się na wysokim poziomie, oscylującym według ostrożnych szacunków wokół 1 mln osób. Stąd też nowelizacja powinna usprawnić i usystematyzować system instytucjonalny naszego kraju w kontekście dopuszczenia cudzoziemców do pracy w Polsce.

Wprawdzie w 2020 roku wydano w Polsce o kilka procent mniej zezwoleń i oświadczeń o pracy, lecz w związku z tym, że okres ich ważności został automatycznie wydłużony do końca okresu epidemii, spodziewać się należy, iż liczba cudzoziemców niekoniecznie spadła.

Wskazują na to też dane ZUS, z których wynika, iż w okresie od stycznia 2020 roku do stycznia 2021 roku liczba cudzoziemców zgłoszonych do ubezpieczenia w tym organie rentowym wzrosła o 78 tys. osób i dziś wynosi 714 tys. osób. Poza tym przewiduje się, iż po ustaniu epidemii i powrocie gospodarki na normalne tory działania, zapotrzebowanie na pracę cudzoziemców będzie rosnąć.

Co zatem dziś sprawia największe trudności w kontekście zatrudniania cudzoziemców?

Otóż obecnie, gdy cudzoziemiec przebywa za granicą, pracodawca może złożyć wniosek o wydanie zezwolenia na pracę u wojewody, lecz najpierw musi uzyskać w powiatowym urzędzie pracy informację, czy na to miejsce nie ma obywatela Polski lub Unii Europejskiej (UE).

Przeczytaj  Poprawa sytuacji finansowej w ZUS

Jeżeli natomiast praca ma charakter krótkoterminowy, a cudzoziemiec pochodzi z Ukrainy, Armenii, Białorusi, Gruzji, Mołdawii lub Rosji, wówczas wystarczy złożyć w powiatowym urzędzie pracy oświadczenie o powierzeniu pracy cudzoziemcowi. Taki dokument pozwala na pracę cudzoziemca w Polsce bez zezwolenia na pracę przez okres 6 miesięcy.

Tymczasem założenie nowelizacji jest takie, by pracodawca wszystkie dokumenty składał w jednym urzędzie na poziomie powiatu (powiatowe urzędy pracy) i by ilość wymaganych formularzy była mniejsza. To spowodowałoby dla pracodawców lepszy dostęp do kwestii zatrudnienia cudzoziemców, a cały system byłby bardziej przejrzysty.

Z kolei wojewodowie odciążeni zostaliby z rozpatrywania zezwoleń na pracę (byłyby w gestii powiatowych urzędów pracy), a tym samym skupić mogliby się na wnioskach cudzoziemców o wydanie zezwoleń pobytowych (które to zostałyby w gestii wojewodów).

Kolejnym owym rozwiązaniem byłoby wydłużenie możliwości zatrudniania cudzoziemców na podstawie oświadczeń z obecnych 6 miesięcy do 36 miesięcy. Przy czym ważnym byłoby zachowania dotychczasowej prostoty funkcjonującego oświadczenia.

Jeszcze inną sprawą, która powiązana jest z nowelizacją przepisów dotyczących zatrudniania cudzoziemców, jest wyeliminowanie nadużyć w ich zatrudnianiu. Około 40% urzędów pracy zgłasza różne naruszenia przepisów związanych z legalnością zatrudnienia, jak i pobytu cudzoziemców w naszym kraju. Ciągle o naruszeniach informuje też Państwowa Inspekcja Pracy, jak i Straż Graniczna. Dlatego sprawy te należy rozwiązać, a służyć temu miałyby chociażby zmodernizowane systemy elektroniczne bądź zmiany w przepisach regulujących sankcje.

Czy resort rozwoju pracuje jeszcze nad innymi zmianami na rynku pracy?

Otóż drugim zagadnieniem, którym zajmują się obecnie urzędnicy Ministerstwa Rozwoju, Pracy i Technologii jest ustawa o wspieraniu zatrudnienia. Obecnie w tym zakresie zbierane są dane i prowadzone analizy.

Generalnie rynek pracy w ostatnim czasie znacznie się zmienił, co pokazała chociażby sytuacja związana z epidemią. Stąd też i tutaj zmiany są potrzebne.

Reforma wspierania zatrudnienia dotyczyć ma chociażby wprowadzenia zmian w funkcjonowaniu urzędów pracy, i to zarówno na szczeblu powiatowym, jak i wojewódzkim. Idea jest taka, by współpraca pomiędzy urzędami, a pracodawcami, była zdecydowanie ściślejsza, gdyż urzędy powinny odpowiadać na zapotrzebowanie zatrudniających.

Przeczytaj  Choroba po wypadku przy pracy

Zmiany w tym zakresie są konieczne, choć obiektywnie przyznać należy, iż pomimo epidemii rynek pracy w Polsce wygląda całkiem dobrze. Z danych GUS za styczeń bieżącego roku wynika, iż stopa bezrobocia wyniosła 6,5, co jest wynikiem znacznie lepszym od prognoz sprzed pół roku. Powołując się z kolei na dane Eurostatu, widzimy, iż Polska była w ubiegłym roku, zaraz po Czechach, drugim krajem z najniższym bezrobociem.

A jak urzędnicy resortu rozwoju oceniają wdrożoną niemal pól roku temu unijną dyrektywę o delegowaniu pracowników w kontekście naszego kraju?

Generalnie większość państw członkowskich nie implementowała w terminie tej dyrektywy do swych narodowych systemów prawnych z uwagi na epidemię i zawirowania gospodarcze. Poza tym półroczny okres jej obowiązywania jest czasem zbyt krótkim na dokonywanie jednoznacznych ocen, jak te nowe przepisy wpłynęły na rynek delegowania.

Z informacji uzyskiwanych od uczestników rynku w tym aspekcie wynika, iż przedsiębiorcy narzekają głównie na dużą złożoność przepisów, zwłaszcza na poziomie europejskim. Podstawowym problemem jest brak rzetelnej i jasnej informacji na stronach internetowych każdego z państw o obowiązujących w danym kraju zasadach dotyczących delegowania pracowników.

Urzędnicy resortu rozwoju podejmują przeróżne inicjatywy, również na szczeblu europejskim, by tym problemom przeciwdziałać. Przykładowo w ramach europejskiego urzędu do spraw pracy powstała specjalna grupa, której zadaniem jest ułatwienie pracodawcom delegującym pracowników dostępu do informacji o warunkach zatrudnienia.

Podsumowując, wiele na to wskazuje, iż w tym roku powstanie projekt nowelizacji ustawy o zatrudnianiu pracowników z zagranicy. Jego podstawowym celem jest uproszczenie i zmiana procedur tak, by pracodawca mógł bez problemu korzystać z pracy cudzoziemców w swej organizacji. Jednakże obecnie są to tylko założenia rozwiązań i póki nie powstanie gotowy projekt zmian, rozważania na temat ich autentycznego wpływu na rynek pracy są czysto teoretyczne. Zatem należy na bieżąco śledzić działania urzędników resortu rozwoju i wypatrywać gotowego projektu zmian w tym zakresie.