Praca w godzinach nadliczbowych

Zgodnie z art. 151 § 1 Kodeksu pracy, pracą w godzinach nadliczbowych nazywamy pracę, która jest wykonywana ponad obowiązujące normy czasu pracy. Jest to też wykonywanie obowiązków ponad przedłużony dobowy wymiar czasu pracy, wynikający z obowiązującego systemu i rozkładu czasu w danej placówce.

Nadgodziny są dopuszczalne w dwóch przypadkach. Pierwszy to konieczność prowadzenia akcji ratowniczej w celu ochrony życia lub zdrowia ludzkiego, ochrony mienia lub środowiska albo usunięcia awarii. Drugi to szczególne potrzeby pracodawcy. Obie możliwości mogą być bardzo szeroko interpretowane.

Pracownicy zatrudnieni na stanowiskach pracy, gdzie występują przekroczenia najwyższych dopuszczalnych stężeń lub natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia nie podlegają możliwości pracy w godzinach nadliczbowych.

Dodatek

Kodeks przewiduje wysokość wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych. Oprócz normalnego wynagrodzenia pracownikowi przysługuje dodatek w wysokości:

100 procent wynagrodzenia. Za nadgodziny w nocy, w niedziele i święta, niebędące dla pracownika dniami pracy, zgodnie z obowiązującym go rozkładem czasu pracy oraz w dniu wolnym od pracy, który został udzielony pracownikowi w zamian za pracę w niedzielę lub święto, zgodnie z obowiązującym go rozkładem czasu pracy.

50 procent wynagrodzenia. Za pracę w godzinach nadliczbowych, które przypadają w każdym innym dniu niż wymienione powyżej.

Limit godzin nadliczbowych

Praca w godzinach nadliczbowych, która jest spowodowana szczególnymi potrzebami pracodawcy nie może, w przekroju roku kalendarzowego, przekraczać 150 godzin na jednego pracownika. Zgodnie z Kodeksem pracy istnieje jednak możliwość zwiększenia limitu godzin przez pracodawcę. Zmian dokonuje on w układzie zbiorowym, w regulaminie pracy lub w umowie o pracę. W tym przypadku tygodniowy czas pracy, wraz z godzinami nadliczbowymi, nie może być dłuższy niż 48 godzin w przyjętym okresie rozliczeniowym.

Prawnie 

Wynagrodzenie za pracę w godzinach nadliczbowych jest jednym z elementów wynagrodzenia za pracę wraz ze wszystkimi konsekwencjami prawnymi. Praca w nadgodzinach wymaga uwzględnienia przy obliczaniu podstawy wymiaru emerytury oraz renty, a także podlega wszelkim przepisom regulującym ochronę wynagrodzenia za pracę